गाउट (युरिक ॲसिडमुळे होणारी सांधेदुखी)
डॉ. संजय अन्बु, MBBS यांनी लिहिलेले व वैद्यकीयदृष्ट्या तपासलेले
मराठी भाषांतर तपासले: 2026-11-05गाउट हा आर्थरायटिसचा एक प्रकार आहे. सांध्यात युरिक ॲसिडचे स्फटिक जमा झाल्याने तो होतो, अनेकदा पायाच्या अंगठ्यात. यामुळे अचानक तीव्र वेदना, लालसरपणा आणि सूज येते.
गाउट बद्दल MedDroid ला विचारा →कारणे आणि धोके
- रक्तात युरिक ॲसिड जास्त असणे
- रेड मीट, सी-फूड आणि दारू जास्त घेणे
- साखरयुक्त पेये आणि जास्त वजन
- किडनीच्या त्रासामुळे युरिक ॲसिड बाहेर टाकणे कमी होणे
- काही औषधे (उदा. diuretics - लघवी वाढवणारी औषधे)
- कुटुंबात कोणाला असणे
सामान्य लक्षणे
- अचानक तीव्र सांधेदुखी (अनेकदा पायाचा अंगठा)
- सांध्यावर लालसरपणा आणि गरमपणा
- चादरीचा स्पर्शही सहन न होणारी वेदना
- सांध्याला सूज
- वेदनेचे झटके अनेकदा रात्री सुरू होणे
तपासण्या आणि निदान
- Uric acid (युरिक ॲसिड)
- सांध्यातील द्रवात स्फटिकांची तपासणी
- CBC
- Kidney function test (किडनी कार्य तपासणी)
- X-ray
उपचार आणि काळजी
- डॉक्टरांनी सांगितल्याप्रमाणे वेदनेचा झटका कमी करणारी औषधे
- झटक्याच्या वेळी विश्रांती आणि सांधा उंच ठेवणे
- पुन्हा होऊ नये म्हणून युरिक ॲसिड कमी करणारी औषधे
- दारू, रेड मीट आणि साखरयुक्त पेये कमी करणे
- वजन कमी करणे आणि पुरेसे पाणी पिणे
लगेच डॉक्टरांना कधी दाखवावे
- तापासोबत गरम, सुजलेला, खूप दुखणारा सांधा (संसर्ग नाही ना ते तपासावे)
- वारंवार होणारे किंवा वाढत जाणारे गाउटचे झटके
- त्वचेखाली स्फटिकांच्या गाठी (tophi) तयार होणे
- मुतखडा किंवा किडनीचे कार्य कमी होणे
हे निदान नाही. MedDroid गाउट बद्दल फक्त सामान्य माहिती देते. ते तुमची तपासणी, निदान किंवा औषध लिहून देऊ शकत नाही. नेहमी पात्र डॉक्टरांकडून खात्री करा. आणीबाणीत लगेच 108 किंवा 112 वर कॉल करा.
नेहमी विचारले जाणारे प्रश्न
गाउट असल्यास कोणते पदार्थ टाळावे?
रेड मीट आणि कलेजीसारखे मांस, कोळंबी-खेकडे, दारू (विशेषतः बिअर) आणि साखरयुक्त पेये कमी करा. भरपूर पाणी आणि संतुलित आहार युरिक ॲसिड कमी ठेवायला मदत करतात.
गाउट आयुष्यभर राहतो का?
गाउट पुन्हा पुन्हा होऊ शकतो, पण युरिक ॲसिड कमी करणारे उपचार आणि आहारातील बदलांमुळे बहुतेक लोक झटके टाळून सामान्य आयुष्य जगू शकतात.