पेप्टिक अल्सर (पोटातील व्रण)
डॉ. संजय अन्बु, MBBS यांनी लिहिलेले व वैद्यकीयदृष्ट्या तपासलेले
मराठी भाषांतर तपासले: 2026-11-05पेप्टिक अल्सर म्हणजे जठराच्या आतील आवरणात (गॅस्ट्रिक अल्सर) किंवा लहान आतड्याच्या पहिल्या भागात (ड्युओडेनल अल्सर) तयार होणारा उघडा व्रण (जखम). बहुतेक अल्सर H. pylori किंवा वेदनाशामक गोळ्यांमुळे होतात.
पेप्टिक अल्सर बद्दल MedDroid ला विचारा →कारणे आणि धोके
- H. pylori संसर्ग (सर्वात सामान्य कारण)
- NSAID वेदनाशामक गोळ्या दीर्घकाळ घेणे
- धूम्रपान आणि जास्त दारू पिणे
- पोटात जास्त आम्ल
- गंभीर आजारामुळे येणारा ताण (त्रास वाढवणारा घटक)
सामान्य लक्षणे
तपासण्या आणि निदान
- अप्पर GI एंडोस्कोपी
- H. pylori तपासणी (श्वास, शौच किंवा बायोप्सी)
- CBC (रक्तक्षय/ॲनिमिया तपासण्यासाठी)
- हिमोग्लोबिन (Haemoglobin)
उपचार आणि काळजी
- H. pylori असल्यास डॉक्टरांनी दिलेल्या अँटिबायोटिक कोर्सने तो नष्ट करणे
- व्रण भरून येण्यासाठी प्रोटॉन-पंप इनहिबिटर (PPI) सारखी आम्ल कमी करणारी औषधे
- शक्य असेल तिथे NSAID वेदनाशामक गोळ्या बंद करणे
- धूम्रपान सोडणे आणि दारू कमी करणे
- व्रणातून रक्तस्राव झाल्यास किंवा त्याला छिद्र पडल्यास एंडोस्कोपीद्वारे उपचार किंवा शस्त्रक्रिया
लगेच डॉक्टरांना कधी दाखवावे
- रक्ताची किंवा कॉफीच्या पावडरसारखी उलटी
- काळी, डांबरासारखी किंवा रक्तमिश्रित शौच
- अचानक तीव्र पोटदुखी आणि पोट कडक होणे (छिद्र पडले असू शकते) — लगेच आपत्कालीन उपचार घ्या
- चक्कर येणे, बेशुद्ध झाल्यासारखे वाटणे किंवा धाप लागणे
हे निदान नाही. MedDroid पेप्टिक अल्सर बद्दल फक्त सामान्य माहिती देते. ते तुमची तपासणी, निदान किंवा औषध लिहून देऊ शकत नाही. नेहमी पात्र डॉक्टरांकडून खात्री करा. आणीबाणीत लगेच 108 किंवा 112 वर कॉल करा.
नेहमी विचारले जाणारे प्रश्न
तिखट अन्नामुळे अल्सर होतो का?
नाही. तिखट अन्नामुळे आधीपासून असलेल्या व्रणाला त्रास होऊ शकतो, पण व्रण निर्माण होत नाही. मुख्य कारणे H. pylori संसर्ग आणि NSAID वेदनाशामक गोळ्या आहेत.
पेप्टिक अल्सर आपोआप बरा होतो का?
लहान व्रण कमी होऊ शकतात, पण योग्य उपचार — आम्ल कमी करणे आणि H. pylori नष्ट करणे — यामुळे ते लवकर भरतात आणि रक्तस्रावासारख्या गुंतागुंती टळतात.