एंडोमेट्रिओसिस (Endometriosis)
डॉ. संजय अन्बु, MBBS यांनी लिहिलेले व वैद्यकीयदृष्ट्या तपासलेले
मराठी भाषांतर तपासले: 2026-11-05गर्भाशयाच्या आतील आवरणासारखी ऊती गर्भाशयाच्या बाहेर वाढते तेव्हा त्याला एंडोमेट्रिओसिस म्हणतात. यामुळे वेदना आणि कधी मूल होण्यात अडचणी येतात. हे सामान्य आहे, पण बहुतेक वेळा लवकर निदान होत नाही.
एंडोमेट्रिओसिस बद्दल MedDroid ला विचारा →कारणे आणि धोके
- नेमके कारण माहीत नाही
- पाळीचे रक्त/ऊती उलट दिशेने कटिभागात जाणे (मुख्य सिद्धांत)
- आनुवंशिक प्रवृत्ती — कुटुंबात असू शकते
- रोगप्रतिकारक शक्तीतील फरक
- इस्ट्रोजेन हार्मोन या ऊतीची वाढ घडवतो
सामान्य लक्षणे
- दीर्घकाळ टिकणारी कटिभागातील (पेल्विक) वेदना
- पाळीत खूप तीव्र वेदना
- संभोगाच्या वेळी किंवा नंतर वेदना
- पाळीच्या वेळी लघवी करताना वेदना
- पाळीच्या वेळी शौचास वेदना
- गर्भधारणेत अडचण
- थकवा
तपासण्या आणि निदान
- पेल्विक अल्ट्रासाऊंड
- MRI स्कॅन
- लॅपरोस्कोपी (लहान छिद्रातून आत पाहणे)
- कम्प्लीट ब्लड काउंट (CBC)
उपचार आणि काळजी
- अँटी-इन्फ्लेमेटरी औषधांनी वेदनेपासून आराम
- पाळी कमी करणारे किंवा थांबवणारे हार्मोन उपचार
- एंडोमेट्रिओसिसची ऊती काढण्यासाठी कीहोल (लॅपरोस्कोपिक) शस्त्रक्रिया
- मूल होण्याचा प्रयत्न करत असल्यास वंध्यत्व उपचारात मदत
- सततच्या लक्षणांसाठी पेल्विक फिजिओथेरपी आणि वेदना व्यवस्थापन
लगेच डॉक्टरांना कधी दाखवावे
- रोजच्या जीवनात अडथळा आणणारी पाळीतील किंवा कटिभागातील वेदना
- संभोगाच्या वेळी किंवा लघवी/शौच करताना वेदना
- एक वर्ष प्रयत्न करूनही गर्भधारणा न होणे
- नेहमीच्या वेदनाशामकांनी नियंत्रणात न येणारी लक्षणे
हे निदान नाही. MedDroid एंडोमेट्रिओसिस बद्दल फक्त सामान्य माहिती देते. ते तुमची तपासणी, निदान किंवा औषध लिहून देऊ शकत नाही. नेहमी पात्र डॉक्टरांकडून खात्री करा. आणीबाणीत लगेच 108 किंवा 112 वर कॉल करा.
नेहमी विचारले जाणारे प्रश्न
एंडोमेट्रिओसिसचा मूल होण्यावर परिणाम होतो का?
यामुळे गर्भधारणा कठीण होऊ शकते, पण एंडोमेट्रिओसिस असलेल्या अनेक स्त्रिया गर्भवती होतात, कधी उपचारांच्या मदतीने. तुमच्या नियोजनाबद्दल लवकरच स्त्रीरोगतज्ज्ञांशी बोला.
निदान होण्यास इतका वेळ का लागतो?
लक्षणे सामान्य पाळीतील वेदनेसारखी असतात, आणि खात्री करण्यासाठी बहुतेक वेळा स्कॅन किंवा कीहोल शस्त्रक्रिया लागते. लक्षणांची डायरी ठेवणे आणि तपासणीसाठी आग्रह धरणे यामुळे निदान लवकर होण्यास मदत होते.