संधिवात (रुमेटॉइड आर्थरायटिस)
डॉ. संजय अन्बु, MBBS यांनी लिहिलेले व वैद्यकीयदृष्ट्या तपासलेले
मराठी भाषांतर तपासले: 2026-11-05रुमेटॉइड आर्थरायटिस हा एक ऑटोइम्यून आजार आहे. यात शरीराची रोगप्रतिकारक शक्तीच सांध्यांवर हल्ला करते आणि सूज, वेदना निर्माण होतात. तो अनेकदा शरीराच्या दोन्ही बाजूंना होतो.
संधिवात बद्दल MedDroid ला विचारा →कारणे आणि धोके
- ऑटोइम्यून प्रतिक्रिया (रोगप्रतिकारक शक्ती सांध्यांवर हल्ला करते)
- आनुवंशिक प्रवृत्ती
- धूम्रपान
- हार्मोन्सचा प्रभाव, स्त्रियांमध्ये जास्त
- संवेदनशील व्यक्तींमध्ये पर्यावरणातील कारणे
सामान्य लक्षणे
- दुखरे, सुजलेले सांधे (अनेकदा हात आणि पाय)
- सकाळी एक तासापेक्षा जास्त वेळ सांधे आखडणे
- दोन्ही बाजूंचे सारखेच सांधे प्रभावित होणे
- थकवा
- हलका ताप
- त्वचेखाली कडक गाठी (nodules)
तपासण्या आणि निदान
- Rheumatoid factor (RF)
- Anti-CCP antibody
- ESR
- CRP
- CBC (रक्त तपासणी)
- X-ray
उपचार आणि काळजी
- डॉक्टरांनी लिहून दिलेली आजार नियंत्रित करणारी औषधे (DMARDs)
- सूज आणि वेदना कमी करणारी औषधे
- सांध्यांची हालचाल टिकवण्यासाठी फिजिओथेरपी
- आजाराच्या तीव्रतेची नियमित तपासणी
- धूम्रपान सोडण्यासारखे जीवनशैलीतील बदल
- निवडक प्रसंगी बायोलॉजिक औषधे
लगेच डॉक्टरांना कधी दाखवावे
- दोन्ही बाजूंना सांधेदुखी आणि सूज कमी न होणे
- सकाळी एक तासापेक्षा जास्त आखडलेपणा
- कालांतराने सांधे वाकडे होणे
- सांधेदुखीसोबत नव्याने ताप किंवा अस्वस्थ वाटणे
हे निदान नाही. MedDroid संधिवात बद्दल फक्त सामान्य माहिती देते. ते तुमची तपासणी, निदान किंवा औषध लिहून देऊ शकत नाही. नेहमी पात्र डॉक्टरांकडून खात्री करा. आणीबाणीत लगेच 108 किंवा 112 वर कॉल करा.
नेहमी विचारले जाणारे प्रश्न
रुमेटॉइड आर्थरायटिस आणि ऑस्टिओआर्थरायटिस यात फरक काय?
रुमेटॉइड आर्थरायटिस हा सूज निर्माण करणारा ऑटोइम्यून आजार आहे आणि अनेकदा दोन्ही बाजूंना सारखा होतो, तर ऑस्टिओआर्थरायटिस म्हणजे वयानुसार कूर्चेची झीज.
रुमेटॉइड आर्थरायटिस पूर्ण बरा होतो का?
अजून पूर्ण इलाज नाही, पण लवकर आधुनिक औषधांनी उपचार केल्यास आजार नियंत्रणात राहतो, लक्षणे कमी होतात आणि सांध्यांचे नुकसान टाळता येते.