न्यूमोनिया (फुफ्फुसाचा संसर्ग)

डॉ. संजय अन्बु, MBBS यांनी लिहिलेले व वैद्यकीयदृष्ट्या तपासलेले

मराठी भाषांतर तपासले: 2026-11-05

न्यूमोनिया हा एक संसर्ग आहे ज्यात एका किंवा दोन्ही फुफ्फुसांतील हवेच्या पिशव्यांना सूज येते आणि त्या द्रवाने भरू शकतात. तो सौम्य ते गंभीर असू शकतो, विशेषतः लहान बाळे, वृद्ध किंवा इतर आजार असलेल्यांमध्ये.

न्यूमोनिया बद्दल MedDroid ला विचारा →

कारणे आणि धोके

जिवाणू (बॅक्टेरिया) संसर्ग (सर्वात सामान्य)
विषाणू (व्हायरस) संसर्ग (इन्फ्लुएंझा आणि COVID-19 सह)
बुरशीजन्य संसर्ग (कमी प्रमाणात)
अन्न, पेय किंवा उलटी श्वासात जाणे (ॲस्पिरेशन)
कमकुवत रोगप्रतिकारशक्ती किंवा आधीपासून असलेला फुफ्फुसाचा आजार

सामान्य लक्षणे

तपासण्या आणि निदान

छातीचा X-ray
संपूर्ण रक्त तपासणी (CBC)
CRP
कफ (स्पुटम) तपासणी
रक्तातील ऑक्सिजन (पल्स ऑक्सिमीटर)

उपचार आणि काळजी

बॅक्टेरियल न्यूमोनियासाठी अँटिबायोटिक्स
विश्रांती, भरपूर द्रव आणि ताप/वेदना कमी करणारी औषधे
काही व्हायरल प्रकरणांत अँटिव्हायरल औषधे
गंभीर असल्यास ऑक्सिजनसह रुग्णालयात उपचार
लसीकरणामुळे काही प्रकार टाळता येतात

लगेच डॉक्टरांना कधी दाखवावे

तीव्र धाप किंवा ओठ निळे पडणे — आत्ताच आपत्कालीन क्रमांकावर (108/112) फोन करा
गोंधळलेली अवस्था, छातीत दुखणे किंवा खोकल्यातून रक्त — तातडीने उपचार घ्या
उपचार करूनही न उतरणारा जास्त ताप
बाळ, वृद्ध व्यक्ती किंवा कमी रोगप्रतिकारशक्ती असलेल्या व्यक्तीत लक्षणे

हे निदान नाही. MedDroid न्यूमोनिया बद्दल फक्त सामान्य माहिती देते. ते तुमची तपासणी, निदान किंवा औषध लिहून देऊ शकत नाही. नेहमी पात्र डॉक्टरांकडून खात्री करा. आणीबाणीत लगेच 108 किंवा 112 वर कॉल करा.

नेहमी विचारले जाणारे प्रश्न

न्यूमोनिया संसर्गजन्य आहे का?

त्याला कारणीभूत जंतू खोकला आणि शिंकांमधून पसरू शकतात, पण संपर्कात आलेल्या प्रत्येकाला न्यूमोनिया होत नाही. स्वच्छता आणि लसी मदत करतात.

बरे होण्यास किती वेळ लागतो?

बरेच लोक एक-दोन आठवड्यांत सुधारतात, पण थकवा आणि खोकला एक महिना किंवा जास्त राहू शकतो, विशेषतः गंभीर आजारानंतर.