PCOD (पॉलिसिस्टिक ओव्हेरियन डिसीज)

डॉ. संजय अन्बु, MBBS यांनी लिहिलेले व वैद्यकीयदृष्ट्या तपासलेले

मराठी भाषांतर तपासले: 2026-11-05

PCOD मध्ये अंडाशय अनेक अपरिपक्व स्त्रीबीजे तयार करतात आणि त्यांचे लहान सिस्ट (गाठी) बनतात, यामुळे पाळी अनियमित होते आणि हार्मोनशी संबंधित लक्षणे दिसतात. जीवनशैलीतील बदलांमुळे मोठा फरक पडतो.

PCOD बद्दल MedDroid ला विचारा →

कारणे आणि धोके

पुरुषी प्रकारच्या हार्मोनचे प्रमाण जास्त असल्याने हार्मोन असंतुलन
इन्सुलिन रेझिस्टन्स
जास्त वजन
कौटुंबिक इतिहास
बैठी जीवनशैली आणि रिफाइन्ड कार्ब्स (मैदा, साखर इ.) जास्त असलेला आहार

सामान्य लक्षणे

अनियमित किंवा उशिरा येणारी पाळी
वजन वाढणे, विशेषतः पोटाभोवती
चेहऱ्यावर आणि शरीरावर जास्त केस
मुरुमे आणि तेलकट त्वचा
कटिभागात अस्वस्थता
गर्भधारणेत अडचण

तपासण्या आणि निदान

उपचार आणि काळजी

आहार आणि नियमित व्यायामाने वजन कमी करणे हा मुख्य आधार
गोड आणि रिफाइन्ड पदार्थ कमी करणे
सल्ला दिल्यास पाळी नियमित करण्यासाठी हार्मोनच्या गोळ्या
काही प्रकरणांत इन्सुलिनचे कार्य सुधारणारी औषधे
मूल होण्याचा प्रयत्न करत असल्यास स्त्रीबीज बाहेर पडण्यासाठी (ओव्ह्युलेशन) मदत

लगेच डॉक्टरांना कधी दाखवावे

अनेक महिने पाळी न येणे
झपाट्याने वाढणारे केस किंवा मुरुमे
एक वर्ष प्रयत्न करूनही गर्भधारणा न होणे
खूप जास्त किंवा दीर्घकाळ रक्तस्राव

हे निदान नाही. MedDroid PCOD बद्दल फक्त सामान्य माहिती देते. ते तुमची तपासणी, निदान किंवा औषध लिहून देऊ शकत नाही. नेहमी पात्र डॉक्टरांकडून खात्री करा. आणीबाणीत लगेच 108 किंवा 112 वर कॉल करा.

नेहमी विचारले जाणारे प्रश्न

PCOD आणि PCOS वेगळे आहेत का?

ते एकमेकांत मिसळतात आणि भारतात बहुतेक वेळा एकाच अर्थाने वापरले जातात. PCOD साधारणपणे अनेक लहान सिस्ट असलेली अंडाशये आणि सौम्य लक्षणे दर्शवते; PCOS हा व्यापक हार्मोन व मेटाबॉलिक सिंड्रोम आहे. तुम्हाला कोणता लागू होतो ते डॉक्टर सांगतील.

PCOD पूर्ण बरा होतो का?

एकदाच उपचार करून कायमचा बरा करण्याचा मार्ग नाही, पण तो चांगल्या प्रकारे नियंत्रणात ठेवता येतो. वजन नियंत्रण, निरोगी आहार आणि व्यायाम यांमुळे पाळी सामान्य होऊ शकते आणि लक्षणे कमी होतात, कधी दीर्घकालीन औषधांशिवायही.