मासिक पाळीतील वेदना (डिसमेनोरिया)
डॉ. संजय अन्बु, MBBS यांनी लिहिलेले व वैद्यकीयदृष्ट्या तपासलेले
मराठी भाषांतर तपासले: 2026-11-05पाळीच्या वेळी पोटात पेटके येणे खूप सामान्य आहे. बहुतेक सामान्य प्रकारचे असतात आणि सोप्या उपायांनी कमी होतात, पण तीव्र किंवा वाढत जाणारी वेदना उपचार करता येणाऱ्या आजाराचे लक्षण असू शकते.
मासिक पाळीतील वेदना बद्दल MedDroid ला विचारा →कारणे आणि धोके
- गर्भाशय आकुंचन पावल्याने होणारी सामान्य वेदना (प्रायमरी डिसमेनोरिया)
- एंडोमेट्रिओसिस
- फायब्रॉइड्स (गर्भाशयातील गाठी)
- पेल्विक इन्फ्लेमेटरी डिसीज (संसर्ग)
- अॅडिनोमायोसिस (गर्भाशयाचे आतील आवरण भिंतीत वाढणे)
- IUD (उदा. कॉपर-टी), विशेषतः बसवल्यानंतर लगेच
सामान्य लक्षणे
तपासण्या आणि निदान
- पेल्विक अल्ट्रासाऊंड
- कम्प्लीट ब्लड काउंट (CBC)
- CRP (संसर्गाची शंका असल्यास)
- संसर्गाची शंका असल्यास योनीचा स्वॅब तपासणी
उपचार आणि काळजी
- ओटीपोटावर गरम शेक आणि हलक्या हालचाली मदत करतात
- सामान्य अँटी-इन्फ्लेमेटरी वेदनाशामक गोळ्या पेटके कमी करतात — फार्मासिस्ट किंवा डॉक्टरांना विचारा
- हार्मोनच्या गोळ्या पाळीतील वेदना कमी करू शकतात
- एंडोमेट्रिओसिस किंवा फायब्रॉइड्ससारख्या मूळ कारणावर उपचार
- नियमित व्यायाम आणि ताण कमी केल्याने कालांतराने वेदना कमी होऊ शकते
लगेच डॉक्टरांना कधी दाखवावे
- वेदनाशामक घेऊनही कामावर किंवा अभ्यासाला जाता येत नाही इतकी वेदना
- दर महिन्याला वाढत जाणारी वेदना
- ताप किंवा असामान्य स्रावासोबत वेदना
- खूप जास्त रक्तस्रावासोबत वेदना किंवा पाळी नसताना वेदना
हे निदान नाही. MedDroid मासिक पाळीतील वेदना बद्दल फक्त सामान्य माहिती देते. ते तुमची तपासणी, निदान किंवा औषध लिहून देऊ शकत नाही. नेहमी पात्र डॉक्टरांकडून खात्री करा. आणीबाणीत लगेच 108 किंवा 112 वर कॉल करा.
नेहमी विचारले जाणारे प्रश्न
पाळीत दुखणे सामान्य आहे का?
सौम्य ते मध्यम पेटके सामान्य आहेत. रोजच्या जीवनात अडथळा आणणारी, वाढतच जाणारी, किंवा ताप व असामान्य स्रावासोबत येणारी वेदना सामान्य नाही — तपासणी करून घ्या.
पाळीतील तीव्र वेदना एंडोमेट्रिओसिस असू शकते का?
असू शकते. एंडोमेट्रिओसिसमध्ये बहुतेक वेळा पाळीतील वेदना हळूहळू वाढत जाते, संभोगाच्या वेळी दुखते आणि कधी गर्भधारणेत अडचण येते. स्त्रीरोगतज्ज्ञ (गायनॅकॉलॉजिस्ट) याची तपासणी करू शकतात.