हायपोथायरॉईडीझम (थायरॉईड कमी काम करणे)
डॉ. संजय अन्बु, MBBS यांनी लिहिलेले व वैद्यकीयदृष्ट्या तपासलेले
मराठी भाषांतर तपासले: 2026-11-05थायरॉईड ग्रंथी खूप कमी थायरॉईड हार्मोन तयार करते तेव्हा शरीराचे काम मंदावते — याला हायपोथायरॉईडीझम म्हणतात. हा आजार सामान्य आहे, विशेषतः स्त्रियांमध्ये, आणि रोज एका गोळीने सहज उपचार होतो.
हायपोथायरॉईडीझम बद्दल MedDroid ला विचारा →कारणे आणि धोके
- ऑटोइम्यून थायरॉईडायटिस (Hashimoto आजार)
- काही भागांमध्ये आयोडीनची कमतरता
- आधी झालेली थायरॉईड शस्त्रक्रिया किंवा रेडिओॲक्टिव्ह आयोडीन उपचार
- काही औषधे
- बाळंतपणानंतर थायरॉईडला सूज
सामान्य लक्षणे
- थकवा
- वजन वाढणे
- थंडी वाजणे
- बद्धकोष्ठता
- कोरडी त्वचा
- केस विरळ होणे
- मन उदास असणे किंवा लक्ष न लागणे
- मासिक पाळी जास्त किंवा अनियमित येणे
तपासण्या आणि निदान
- TSH
- थायरॉईड फंक्शन टेस्ट (TFT)
- थायरॉईड अँटीबॉडीज (anti-TPO)
- CBC (रक्तपेशींची तपासणी)
- लिपिड प्रोफाइल (कोलेस्टेरॉल तपासणी)
उपचार आणि काळजी
- रोज थायरॉईड हार्मोनची गोळी (levothyroxine)
- उपाशीपोटी घ्यावी; रक्त तपासण्यांनुसार डोस बदलला जातो
- डोस नेमका ठेवण्यासाठी नियमित TSH तपासणी
- बहुतेक वेळा आयुष्यभराचा उपचार
- आयोडीनची कमतरता हे कारण असल्यास पुरेसे आयोडीन असलेला आहार
लगेच डॉक्टरांना कधी दाखवावे
- सतत थकवा, वजन वाढणे आणि थंडी सहन न होणे
- रक्ताच्या रिपोर्टमध्ये TSH जास्त आल्यास
- गरोदरपणात किंवा बाळंतपणानंतर लक्षणे दिसल्यास
- खूप जास्त गुंगी किंवा गोंधळ — दुर्मिळ आणीबाणी
हे निदान नाही. MedDroid हायपोथायरॉईडीझम बद्दल फक्त सामान्य माहिती देते. ते तुमची तपासणी, निदान किंवा औषध लिहून देऊ शकत नाही. नेहमी पात्र डॉक्टरांकडून खात्री करा. आणीबाणीत लगेच 108 किंवा 112 वर कॉल करा.
नेहमी विचारले जाणारे प्रश्न
थायरॉईडच्या गोळ्या आयुष्यभर घ्याव्या लागतात का?
साधारणपणे हो, कारण बहुतेक कारणे कायमस्वरूपी असतात, पण कालांतराने डोस बदलला जातो. काही तात्पुरता थायरॉईडायटिस आपोआप बरा होतो — कारण पाहून तुमचे डॉक्टर ठरवतात.
हायपोथायरॉईडीझममुळे वजन वाढते का?
थोडे वजन वाढू शकते, मुख्यतः शरीरात पाणी साठल्याने आणि मेटाबॉलिझम मंदावल्याने. उपचाराने मदत होते, पण एकूण वजनासाठी आहार आणि व्यायाम तरीही महत्त्वाचे आहेत.