క్షయ వ్యాధి (టీబీ / ట్యూబర్‌క్యులోసిస్)

డా. సంజయ్ అన్బు, MBBS రాసి, వైద్యపరంగా సమీక్షించారు

తెలుగు అనువాదం సమీక్షించబడింది: 2026-11-05

క్షయ (టీబీ) అనేది బ్యాక్టీరియా ఇన్ఫెక్షన్, ఇది ఎక్కువగా ఊపిరితిత్తులను ప్రభావితం చేస్తుంది కానీ శరీరంలోని ఇతర భాగాలకు కూడా వ్యాపించవచ్చు. ఇది భారతదేశంలో సాధారణం, సరైన మందుల కోర్సుతో పూర్తిగా నయమవుతుంది.

క్షయ వ్యాధి గురించి MedDroid ని అడగండి →

కారణాలు మరియు ప్రమాద అంశాలు

Mycobacterium tuberculosis బ్యాక్టీరియా ఇన్ఫెక్షన్
ఇన్ఫెక్షన్ ఉన్న వ్యక్తి దగ్గినప్పుడు గాలి ద్వారా వ్యాపించడం
రద్దీ ప్రదేశాల్లో ఎక్కువ కాలం దగ్గరి సంబంధం
బలహీనమైన రోగనిరోధక శక్తి (HIV, షుగర్, పోషకాహార లోపం)
లోపల దాగి ఉన్న (లేటెంట్) టీబీ ఏళ్ల తర్వాత మళ్లీ చురుకుగా మారడం

సాధారణ లక్షణాలు

పరీక్షలు మరియు నిర్ధారణ

కఫం (స్పుటమ్) పరీక్ష (టీబీ బ్యాక్టీరియా కోసం)
ఛాతీ X-ray
GeneXpert / మాలిక్యులర్ టీబీ పరీక్ష
ట్యూబర్‌క్యులిన్ స్కిన్ టెస్ట్ (Mantoux) / IGRA రక్త పరీక్ష

చికిత్స మరియు సంరక్షణ

టీబీ నిరోధక యాంటీబయాటిక్స్ పూర్తి కోర్సు, సాధారణంగా 6 నెలలు
ప్రతి డోసు తప్పకుండా వేసుకోవడం, మధ్యలో ఆపకపోవడం చాలా అవసరం
భారతదేశంలో ప్రత్యక్ష పర్యవేక్షణలో చికిత్స (DOTS) కార్యక్రమాలు
మంచి పోషకాహారం మరియు రోగనిరోధక శక్తిని తగ్గించే వ్యాధులకు చికిత్స
దగ్గరి సంబంధం ఉన్నవారికి పరీక్ష, అవసరమైతే చికిత్స

వెంటనే డాక్టర్‌ను ఎప్పుడు కలవాలి

2-3 వారాల కంటే ఎక్కువ దగ్గు — పరీక్ష చేయించుకోండి
దగ్గులో రక్తం — వెంటనే డాక్టర్‌ను కలవండి
తీవ్రమైన ఆయాసం లేదా ఛాతీ నొప్పి — వెంటనే చికిత్స పొందండి
జ్వరం, రాత్రి చెమటలతో పాటు బరువు తగ్గడం

ఇది వ్యాధి నిర్ధారణ కాదు. MedDroid క్షయ వ్యాధి గురించి సాధారణ సమాచారం మాత్రమే ఇస్తుంది. ఇది మిమ్మల్ని పరీక్షించలేదు, నిర్ధారించలేదు లేదా మందులు రాయలేదు. ఎల్లప్పుడూ అర్హత ఉన్న డాక్టర్‌తో నిర్ధారించుకోండి. అత్యవసర పరిస్థితిలో వెంటనే 108 లేదా 112 కి కాల్ చేయండి.

తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు

టీబీ నయమవుతుందా?

అవును. సరైన మందులను పూర్తి కోర్సు, సాధారణంగా సుమారు 6 నెలలు, వాడితే టీబీ పూర్తిగా నయమవుతుంది. మధ్యలో ఆపేస్తే మందులకు లొంగని (డ్రగ్-రెసిస్టెంట్) టీబీ రావచ్చు.

భారతదేశంలో టీబీ పరీక్ష ఉచితమేనా?

ప్రభుత్వ కార్యక్రమాల ద్వారా నిర్ధారణ, చికిత్స ఉచితంగా అందిస్తారు. ఏ ప్రభుత్వ ఆరోగ్య కేంద్రంలోనైనా అడగండి.