सायनसचा संसर्ग (सायनुसायटिस)
डॉ. संजय अन्बु, MBBS यांनी लिहिलेले व वैद्यकीयदृष्ट्या तपासलेले
मराठी भाषांतर तपासले: 2026-11-05सायनुसायटिस म्हणजे नाक आणि डोळ्यांभोवतीच्या हवेच्या पोकळ्यांना (सायनस) आलेली सूज. हे अनेकदा सर्दीनंतर होते आणि त्यामुळे नाक बंद होते व चेहरा दुखतो.
सायनसचा संसर्ग बद्दल MedDroid ला विचारा →कारणे आणि धोके
- सर्दीनंतर व्हायरल संसर्ग
- सर्दीनंतर बॅक्टेरियाचा संसर्ग
- ॲलर्जिक रायनायटिससारख्या ॲलर्जी
- नाकातील पॉलिप्स किंवा नाकाचा मधला पडदा वाकडा (डीव्हिएटेड सेप्टम)
- वायुप्रदूषण, धूळ किंवा धूर
- काही वेळा बुरशीजन्य (फंगल) संसर्ग
सामान्य लक्षणे
तपासण्या आणि निदान
- नाकाची तपासणी (नेझल एंडोस्कोपी)
- दीर्घकाळ राहिल्यास सायनसचा CT स्कॅन
- काही प्रकरणांत नाकाचा स्वॅब
- ॲलर्जीची शंका असल्यास ॲलर्जी टेस्ट
उपचार आणि काळजी
- वाफ घेणे आणि खारट पाण्याने (सलाईन) नाक धुणे
- थोड्या काळाच्या आरामासाठी डिकन्जेस्टंट (नाक मोकळे करणारी औषधे)
- चेहऱ्याच्या दुखण्यासाठी वेदनाशामक
- डॉक्टरांनी बॅक्टेरियाचा संसर्ग निश्चित केला तरच अँटिबायोटिक्स
- याला कारणीभूत ॲलर्जीवर उपचार
- पॉलिप्स किंवा अडथळा असून बरे न होणाऱ्या प्रकरणांत शस्त्रक्रिया
लगेच डॉक्टरांना कधी दाखवावे
- तीव्र डोकेदुखी, डोळ्यांभोवती सूज किंवा दृष्टीत बदल
- जास्त ताप किंवा 10 दिवसांपेक्षा जास्त राहणारी लक्षणे
- थोडे बरे वाटून पुन्हा वाढणारी लक्षणे
- गोंधळलेली अवस्था (कन्फ्युजन) किंवा मान ताठ होणे
हे निदान नाही. MedDroid सायनसचा संसर्ग बद्दल फक्त सामान्य माहिती देते. ते तुमची तपासणी, निदान किंवा औषध लिहून देऊ शकत नाही. नेहमी पात्र डॉक्टरांकडून खात्री करा. आणीबाणीत लगेच 108 किंवा 112 वर कॉल करा.
नेहमी विचारले जाणारे प्रश्न
सायनुसायटिससाठी अँटिबायोटिक्स लागतात का?
बहुतेक सायनस संसर्ग व्हायरल असतात आणि अँटिबायोटिक्सशिवाय बरे होतात. डॉक्टरांनी बॅक्टेरियाचे कारण निश्चित केले तरच ती लागतात.
माझा सायनुसायटिस पुन्हा पुन्हा का होतो?
वारंवार होणारा सायनुसायटिस ॲलर्जी, नाकातील पॉलिप्स किंवा डीव्हिएटेड सेप्टमशी संबंधित असू शकतो. ENT डॉक्टर मूळ कारण शोधून उपचार करू शकतात.