गोवर (Measles)

डॉ. संजय अन्बु, MBBS यांनी लिहिलेले व वैद्यकीयदृष्ट्या तपासलेले

मराठी भाषांतर तपासले: 2026-11-05

गोवर (मीझल्स) हा अतिशय संसर्गजन्य विषाणूजन्य आजार आहे, ज्यात ताप आणि एक विशिष्ट प्रकारचे पुरळ येते. यामुळे गंभीर गुंतागुंत होऊ शकते, पण लसीकरणाने तो टाळता येतो.

गोवर बद्दल MedDroid ला विचारा →

कारणे आणि धोके

गोवराचा विषाणू — सर्वात जास्त संसर्गजन्य आजारांपैकी एक
खोकला, शिंका आणि हवेतून पसरतो
लस न घेणे
संसर्ग झालेल्या व्यक्तीशी जवळचा संपर्क
जिथे लसीकरणाचे प्रमाण कमी आहे तिथे साथ (Outbreak)

सामान्य लक्षणे

जास्त ताप
खोकला
नाक वाहणे आणि लाल, पाणावलेले डोळे
चेहऱ्यापासून सुरू होऊन पसरणारे डागाळ पुरळ
तोंडाच्या आत लहान पांढरे ठिपके

तपासण्या आणि निदान

सहसा लक्षणे आणि पुरळ पाहून निदान होते
गोवर अँटीबॉडी रक्त तपासणी
विषाणूसाठी घसा/नाकाचा स्वॅब (Swab)
तब्येत जास्त बिघडल्यास संपूर्ण रक्त तपासणी (CBC)

उपचार आणि काळजी

विश्रांती, द्रवपदार्थ आणि ताप नियंत्रण
यावर विशिष्ट अँटीव्हायरल औषध नाही — फक्त आधार देणारे उपचार
मुलांना व्हिटॅमिन A (Vitamin A) दिले जाऊ शकते
प्रसार टाळण्यासाठी वेगळे ठेवणे (आयसोलेशन)
लसीकरण (MMR) हेच सर्वोत्तम संरक्षण

लगेच डॉक्टरांना कधी दाखवावे

श्वास घ्यायला त्रास किंवा झटका (फिट) — लगेच तुमच्या भागातील आपत्कालीन (इमर्जन्सी) नंबरवर कॉल करा
गुंगी, गोंधळ किंवा मान ताठ होणे — तातडीने उपचार
कान दुखणे किंवा ताप वाढत जाणे (गुंतागुंत असू शकते)
बाळ, गरोदर स्त्री किंवा रोगप्रतिकारशक्ती कमी असलेल्या व्यक्तीला गोवर

हे निदान नाही. MedDroid गोवर बद्दल फक्त सामान्य माहिती देते. ते तुमची तपासणी, निदान किंवा औषध लिहून देऊ शकत नाही. नेहमी पात्र डॉक्टरांकडून खात्री करा. आणीबाणीत लगेच 108 किंवा 112 वर कॉल करा.

नेहमी विचारले जाणारे प्रश्न

गोवर धोकादायक का मानला जातो?

यामुळे न्यूमोनिया, कानाचा संसर्ग आणि क्वचित मेंदूला सूज येऊ शकते. लहान मुले आणि मोठ्यांमध्ये गुंतागुंत जास्त आढळते.

लस किती प्रभावी आहे?

MMR लस खूप प्रभावी आहे. दोन डोस मजबूत, दीर्घकाळ टिकणारे संरक्षण देतात आणि साथ रोखण्यास मदत करतात.