MedDroidकावीळ (Jaundice)
डॉ. संजय अन्बु, MBBS यांनी लिहिलेले व वैद्यकीयदृष्ट्या तपासलेले
मराठी भाषांतर तपासले: 2026-11-05कावीळ म्हणजे त्वचा आणि डोळ्यांचा पांढरा भाग पिवळा होणे, जे बिलिरुबिन (Bilirubin) साठल्यामुळे होते. हे यकृत (लिव्हर), रक्त किंवा पित्तनलिकांमधील मूळ समस्येचे लक्षण आहे.
कावीळ बद्दल MedDroid ला विचारा →कारणे आणि धोके
- यकृताचे आजार — हिपॅटायटिस, सिरोसिस, फॅटी लिव्हर
- पित्तनलिका बंद होणे — पित्ताशयातील खडे किंवा गाठ (ट्यूमर)
- लाल रक्तपेशी वेगाने तुटणे (Haemolysis)
- काही औषधे आणि जंतुसंसर्ग
- नवजात बाळांची कावीळ (बाळांमध्ये होणारी सामान्य, वेगळी स्थिती)
सामान्य लक्षणे
- त्वचा आणि डोळ्यांचा पांढरा भाग पिवळा
- गडद रंगाची लघवी आणि फिकट रंगाचा मल
- त्वचेला खाज
- थकवा
- कारणानुसार पोटदुखी
- जंतुसंसर्ग असल्यास ताप
तपासण्या आणि निदान
- Bilirubin
- LFT (यकृत कार्य तपासणी)
- CBC
- यकृत आणि पित्तनलिकांचे Ultrasound
- Hepatitis तपासणी आणि गरज असल्यास अधिक स्कॅन (MRCP)
उपचार आणि काळजी
- पिवळ्या रंगावर नव्हे, तर मूळ कारणावर उपचार
- बंद पित्तनलिका मोकळी करणे — एंडोस्कोपी (ERCP) किंवा शस्त्रक्रिया
- हिपॅटायटिसवर उपचार किंवा कारणीभूत औषध बंद करणे
- पुरेसे पाणी प्या आणि दारू टाळा
- नवजात बाळांच्या काविळीत फोटोथेरपी (प्रकाश उपचार) लागू शकते
लगेच डॉक्टरांना कधी दाखवावे
- डोळे किंवा त्वचा नव्याने पिवळी झाल्यास — लगेच तपासणी करून घ्या
- जास्त ताप, थंडी वाजून येणे किंवा तीव्र पोटदुखीसह कावीळ
- गोंधळ, गुंगी किंवा सहज काळेनिळे पडणे
- नवजात बाळाला कावीळ
हे निदान नाही. MedDroid कावीळ बद्दल फक्त सामान्य माहिती देते. ते तुमची तपासणी, निदान किंवा औषध लिहून देऊ शकत नाही. नेहमी पात्र डॉक्टरांकडून खात्री करा. आणीबाणीत लगेच 108 किंवा 112 वर कॉल करा.
नेहमी विचारले जाणारे प्रश्न
कावीळ हा आजार आहे का?
नाही — हे एक लक्षण आहे, आजार नाही. याचा अर्थ बिलिरुबिन साठले आहे, म्हणून यकृत, रक्त किंवा पित्तनलिकांमधील मूळ कारण शोधून त्यावर उपचार करणे हे महत्त्वाचे पाऊल आहे.
कावीळ संसर्गजन्य आहे का?
कावीळ स्वतः संसर्गजन्य नाही, पण व्हायरल हिपॅटायटिस A, B किंवा C सारखी काही कारणे पसरू शकतात. तपासण्यांमधून कारण आणि खबरदारी लागेल का हे समजते.