MedDroidहायपरथायरॉईडीझम (थायरॉईड जास्त काम करणे)
डॉ. संजय अन्बु, MBBS यांनी लिहिलेले व वैद्यकीयदृष्ट्या तपासलेले
मराठी भाषांतर तपासले: 2026-11-05थायरॉईड खूप जास्त थायरॉईड हार्मोन तयार करते तेव्हा शरीराचे काम वेगाने चालते — याला हायपरथायरॉईडीझम म्हणतात. यामुळे वजन कमी होणे, छातीत धडधड आणि अस्वस्थता होऊ शकते.
हायपरथायरॉईडीझम बद्दल MedDroid ला विचारा →कारणे आणि धोके
- Graves आजार (एक ऑटोइम्यून कारण)
- जास्त काम करणाऱ्या थायरॉईड गाठी (nodules)
- थायरॉईडला सूज (थायरॉईडायटिस)
- जास्त आयोडीन किंवा थायरॉईडचे जास्त औषध
- क्वचित, पिट्युटरी ग्रंथीचा त्रास
सामान्य लक्षणे
- छातीत धडधड
- चांगले खाऊनही वजन कमी होणे
- उष्णता जाणवणे आणि घाम येणे
- अस्वस्थता किंवा चिडचिड
- हात थरथरणे
- पातळ जुलाब
- डोळे बाहेर आल्यासारखे दिसणे (Graves आजारात)
तपासण्या आणि निदान
- TSH
- थायरॉईड फंक्शन टेस्ट (TFT)
- थायरॉईड अँटीबॉडीज (TRAb)
- थायरॉईड स्कॅन/अपटेक
- CBC (रक्तपेशींची तपासणी)
उपचार आणि काळजी
- हार्मोनची पातळी कमी करणारी अँटी-थायरॉईड औषधे
- धडधड आणि थरथर कमी करणारी बीटा-ब्लॉकर प्रकारची औषधे
- निवडक रुग्णांमध्ये रेडिओॲक्टिव्ह आयोडीन उपचार
- गरज असल्यास थायरॉईडचा काही भाग किंवा पूर्ण काढण्याची शस्त्रक्रिया
- नियमित रक्त तपासण्यांनी देखरेख
लगेच डॉक्टरांना कधी दाखवावे
- ताप आणि गोंधळासोबत खूप जलद किंवा अनियमित हृदयाचे ठोके — आणीबाणी
- झपाट्याने वजन कमी होणे, धडधड आणि उष्णता सहन न होणे
- डोळ्यात दुखणे, दोन-दोन दिसणे किंवा डोळे बाहेर येणे
- गळ्यावरची सूज वाढत असल्यास
हे निदान नाही. MedDroid हायपरथायरॉईडीझम बद्दल फक्त सामान्य माहिती देते. ते तुमची तपासणी, निदान किंवा औषध लिहून देऊ शकत नाही. नेहमी पात्र डॉक्टरांकडून खात्री करा. आणीबाणीत लगेच 108 किंवा 112 वर कॉल करा.
नेहमी विचारले जाणारे प्रश्न
हायपरथायरॉईडीझम पूर्ण बरा होतो का?
रेडिओॲक्टिव्ह आयोडीन किंवा शस्त्रक्रियेने अनेक जण बरे होतात, मात्र काहींना नंतर थायरॉईड हार्मोनच्या गोळ्या लागतात. Graves आजारात औषधांनीही दीर्घकाळ आजार आटोक्यात राहू शकतो.
यामुळे हृदयाचे ठोके जलद का होतात?
जास्तीचे थायरॉईड हार्मोन हृदय आणि मेटाबॉलिझमचा वेग वाढवते, त्यामुळे धडधड, थरथर आणि उष्णता सहन न होणे होते. उपचाराने हे काही आठवड्यांत कमी होते.