फेफरे / मिरगी (Epilepsy)
डॉ. संजय अन्बु, MBBS यांनी लिहिलेले व वैद्यकीयदृष्ट्या तपासलेले
मराठी भाषांतर तपासले: 2026-11-05एपिलेप्सी (फेफरे / मिरगी) ही अशी स्थिती आहे ज्यात व्यक्तीला वारंवार झटके (Seizures) येण्याची प्रवृत्ती असते — मेंदूत अचानक असामान्य विद्युत हालचाल. झटके काही क्षण शून्यात जाण्यापासून ते संपूर्ण शरीराला आकडी येण्यापर्यंत वेगवेगळे असतात.
फेफरे / मिरगी बद्दल MedDroid ला विचारा →कारणे आणि धोके
- अनेकदा कोणतेही स्पष्ट कारण सापडत नाही
- आधी मेंदूला झालेली इजा, स्ट्रोक किंवा संसर्ग
- मेंदूतील गाठ (ट्यूमर) किंवा व्रण
- आनुवंशिक (जनुकीय) कारणे
- मेंदूच्या विकासातील समस्या
- कधी कधी झोप न होणे, दारू किंवा चमकणारे दिवे यामुळे झटका येतो
सामान्य लक्षणे
- आकडी (हात-पाय झटकणे)
- शून्यात टक लावून पाहणे
- भान किंवा शुद्ध हरपणे
- झटक्याआधी विचित्र जाणीव (ऑरा / Aura)
- शरीर ताठ होणे किंवा अचानक पडणे
- झटक्यानंतर गोंधळ
तपासण्या आणि निदान
- EEG (मेंदूच्या लहरींची तपासणी)
- मेंदूचा MRI
- CT स्कॅन
- रक्त तपासण्या
- इलेक्ट्रोलाइट्स (Electrolytes — क्षारांची तपासणी)
उपचार आणि काळजी
- झटकेरोधक (अँटी-सीझर) औषधांनी बहुतेक लोकांचे झटके नियंत्रणात राहतात
- झोप न होणे यांसारखे आपले ट्रिगर ओळखून टाळणे
- घरी, कामावर आणि पोहताना किंवा गाडी चालवताना सुरक्षिततेची काळजी
- औषधांना दाद न देणाऱ्या काही निवडक रुग्णांमध्ये शस्त्रक्रिया किंवा इतर उपचार
- उपचार बदलण्यासाठी नियमित तपासणी
लगेच डॉक्टरांना कधी दाखवावे
- 5 मिनिटांपेक्षा जास्त चालणारा झटका, किंवा एकामागून एक झटके — लगेच तुमच्या भागातील आपत्कालीन (इमर्जन्सी) नंबरवर कॉल करा
- आयुष्यातील पहिलाच झटका, किंवा इजा किंवा श्वासाच्या त्रासासह झटका — लगेच तुमच्या भागातील आपत्कालीन (इमर्जन्सी) नंबरवर कॉल करा
- तुमच्या नेहमीच्या झटक्यांच्या प्रकारात बदल
- झटक्यांच्या औषधांचे दुष्परिणाम
हे निदान नाही. MedDroid फेफरे / मिरगी बद्दल फक्त सामान्य माहिती देते. ते तुमची तपासणी, निदान किंवा औषध लिहून देऊ शकत नाही. नेहमी पात्र डॉक्टरांकडून खात्री करा. आणीबाणीत लगेच 108 किंवा 112 वर कॉल करा.
नेहमी विचारले जाणारे प्रश्न
एखाद्याला झटका आल्यास मी काय करावे?
त्यांना सुरक्षित ठेवा: डोक्याखाली मऊ काहीतरी ठेवा, जवळच्या धोकादायक वस्तू दूर करा, आणि झटके थांबल्यावर कुशीवर वळवा. तोंडात काहीही घालू नका. 5 मिनिटांपेक्षा जास्त चालल्यास किंवा पुन्हा आल्यास आपत्कालीन सेवेला कॉल करा.
फेफरे असलेले लोक सामान्य आयुष्य जगू शकतात का?
हो. योग्य औषधाने बहुतेक लोकांचे झटके पूर्ण थांबतात किंवा चांगले नियंत्रणात राहतात आणि ते पूर्ण आयुष्य जगतात. मात्र झटके नियंत्रणात येईपर्यंत गाडी चालवण्यासारख्या काही गोष्टींसाठी नियम असू शकतात.