COPD (दीर्घकालीन फुफ्फुसाचा आजार)

डॉ. संजय अन्बु, MBBS यांनी लिहिलेले व वैद्यकीयदृष्ट्या तपासलेले

मराठी भाषांतर तपासले: 2026-11-05

COPD म्हणजे फुफ्फुसांचे दीर्घकालीन नुकसान ज्यामुळे कालांतराने श्वास घेणे अधिक कठीण होते, सहसा धूम्रपान किंवा दीर्घकाळ धुराच्या संपर्कामुळे. हे पूर्ववत करता येत नाही, पण त्याचा वेग कमी करून व्यवस्थापन करता येते.

COPD बद्दल MedDroid ला विचारा →

कारणे आणि धोके

धूम्रपान (सर्वात सामान्य कारण)
दीर्घकाळ चुलीचा/स्वयंपाकाचा धूर किंवा धुळीचा संपर्क
वायू प्रदूषण आणि कामाच्या ठिकाणचा धूर
लहानपणी वारंवार झालेले छातीचे संसर्ग
एक दुर्मिळ आनुवंशिक एन्झाइमची कमतरता (alpha-1 antitrypsin)

सामान्य लक्षणे

तपासण्या आणि निदान

स्पायरोमेट्री (फुफ्फुस कार्य तपासणी / PFT)
छातीचा X-ray
छातीचा CT स्कॅन
रक्तातील ऑक्सिजन (पल्स ऑक्सिमीटर)

उपचार आणि काळजी

धूम्रपान सोडणे हे सर्वात महत्त्वाचे पाऊल आहे
इनहेलर (ब्रॉन्कोडायलेटर, कधी कधी इनहेल्ड स्टेरॉइड)
पल्मोनरी रिहॅबिलिटेशन व्यायाम कार्यक्रम
संसर्ग टाळण्यासाठी लसी (फ्लू, न्यूमोनिया)
प्रगत अवस्थेत ऑक्सिजन थेरपी

लगेच डॉक्टरांना कधी दाखवावे

अचानक तीव्र धाप — आत्ताच आपत्कालीन क्रमांकावर (108/112) फोन करा
छातीत दुखणे, ओठ निळे पडणे किंवा गोंधळलेली अवस्था — आपत्कालीन स्थिती
तापासोबत कफ वाढणे किंवा त्याचा रंग बदलणे
लक्षणे सतत वाढत असल्यास किंवा रोजच्या कामात अडथळा येत असल्यास

हे निदान नाही. MedDroid COPD बद्दल फक्त सामान्य माहिती देते. ते तुमची तपासणी, निदान किंवा औषध लिहून देऊ शकत नाही. नेहमी पात्र डॉक्टरांकडून खात्री करा. आणीबाणीत लगेच 108 किंवा 112 वर कॉल करा.

नेहमी विचारले जाणारे प्रश्न

COPD आणि दमा एकच आहेत का?

नाही. COPD सहसा धूम्रपानामुळे होतो आणि मुख्यतः वृद्धांमध्ये श्वासनलिकेचे कायमचे नुकसान करतो, तर दम्याची लक्षणे येतात-जातात आणि बहुतेक वेळा पूर्ववत होतात.

मला आधीच COPD असेल तर धूम्रपान सोडून फायदा होतो का?

हो. कोणत्याही टप्प्यावर धूम्रपान सोडल्यास फुफ्फुसांचे पुढील नुकसान मंदावते आणि हाच सर्वात प्रभावी उपचार आहे.