दातांना कीड (दंतक्षय / Cavities)

डॉ. संजय अन्बु, MBBS यांनी लिहिलेले व वैद्यकीयदृष्ट्या तपासलेले

मराठी भाषांतर तपासले: 2026-11-05

दंतक्षय म्हणजे दातांवर साचणाऱ्या थराच्या (प्लाक) बॅक्टेरियांनी तयार केलेल्या आम्लामुळे दाताचे होणारे नुकसान. यामुळे दातांना छिद्रे (कॅव्हिटी) पडतात आणि उपचार न केल्यास दुखणे व संसर्ग होतो.

दातांना कीड बद्दल MedDroid ला विचारा →

कारणे आणि धोके

वारंवार गोड किंवा पिष्टमय पदार्थ आणि पेये
नीट ब्रश आणि फ्लॉस न करणे
दातांवर प्लाक साचणे
तोंड कोरडे पडणे
पुरेसे फ्लोराइड न मिळणे
वारंवार खाणे किंवा गोड पेये घोट घोट पिणे

सामान्य लक्षणे

दातदुखी
गरम, थंड किंवा गोडामुळे दात शिवशिवणे (सेन्सिटिव्हिटी)
दातांमध्ये दिसणारी छिद्रे किंवा खड्डे
तपकिरी, काळे किंवा पांढरे डाग
चावताना दुखणे
तोंडाला दुर्गंधी

तपासण्या आणि निदान

दातांची तपासणी
डेंटल X-ray
कॅव्हिटी प्रोबिंग (उपकरणाने छिद्राची तपासणी)

उपचार आणि काळजी

लहान छिद्रे दुरुस्त करण्यासाठी फिलिंग
सुरुवातीच्या किडीसाठी फ्लोराइड उपचार
खूप खराब झालेल्या दातांसाठी क्राउन (कॅप)
कीड नसेपर्यंत पोहोचल्यास रूट कॅनाल उपचार
आणखी कीड टाळण्यासाठी चांगले ब्रशिंग, फ्लॉसिंग आणि कमी साखर

लगेच डॉक्टरांना कधी दाखवावे

सतत दातदुखी किंवा चावताना दुखणे
दातावर दिसणारे छिद्र किंवा काळा डाग
चेहरा किंवा हिरड्यांना सूज
कमी न होणारे शिवशिवणे (सेन्सिटिव्हिटी)

हे निदान नाही. MedDroid दातांना कीड बद्दल फक्त सामान्य माहिती देते. ते तुमची तपासणी, निदान किंवा औषध लिहून देऊ शकत नाही. नेहमी पात्र डॉक्टरांकडून खात्री करा. आणीबाणीत लगेच 108 किंवा 112 वर कॉल करा.

नेहमी विचारले जाणारे प्रश्न

सुरुवातीची दातांची कीड बरी होऊ शकते का?

इनॅमलमधील अगदी सुरुवातीची कीड कधीकधी फ्लोराइड आणि तोंडाच्या चांगल्या काळजीने थांबवता किंवा सुधारता येते. पण एकदा छिद्र पडले की फिलिंग लागते.

दातांना कीड लागू नये म्हणून काय करावे?

फ्लोराइड टूथपेस्टने दिवसातून दोनदा ब्रश करा, दातांमधील फटी स्वच्छ करा, गोड खाणे आणि पेये कमी करा, आणि नियमित दातांची तपासणी करा.