हिवताप (मलेरिया)
डॉ. संजय अन्बु, MBBS यांनी लिहिलेले व वैद्यकीयदृष्ट्या तपासलेले
मराठी भाषांतर तपासले: 2026-11-05मलेरिया हा रात्री चावणाऱ्या ॲनोफिलीस (Anopheles) डासांमुळे पसरणारा परजीवी संसर्ग आहे. यात थंडी वाजून पुन्हा पुन्हा ताप येतो, आणि काही प्रकार गंभीर होऊ शकतात म्हणून लवकर उपचार आवश्यक आहेत.
हिवताप बद्दल MedDroid ला विचारा →कारणे आणि धोके
- ॲनोफिलीस डासाच्या चाव्याने पसरणारे प्लाझमोडियम (Plasmodium) परजीवी
- डास मुख्यतः रात्री सक्रिय असतात
- मलेरिया जास्त असलेल्या भागात राहणे किंवा प्रवास करणे
- क्वचित, संसर्ग झालेल्या रक्तातून
- डासांपासून संरक्षण नसल्यास जास्त धोका
सामान्य लक्षणे
तपासण्या आणि निदान
- मलेरिया टेस्ट
- ब्लड स्मीअर (मायक्रोस्कोपखाली तपासणी)
- रॅपिड डायग्नोस्टिक टेस्ट (RDT)
- संपूर्ण रक्त तपासणी (CBC)
उपचार आणि काळजी
- परजीवीच्या प्रकारानुसार मलेरियाविरोधी औषधे
- डॉक्टरांनी सांगितलेला पूर्ण कोर्स पूर्ण करणे
- पातळ पदार्थ आणि ताप नियंत्रण
- गंभीर मलेरियासाठी तातडीने हॉस्पिटल उपचार
- प्रतिबंधासाठी मच्छरदाणी आणि डास पळवणारी क्रीम/रिपेलंट
लगेच डॉक्टरांना कधी दाखवावे
- गोंधळ, गुंगी किंवा झटके (फिट्स) — आत्ताच तुमच्या स्थानिक इमर्जन्सी नंबरवर फोन करा
- श्वास घेण्यास त्रास, खूप कमी लघवी किंवा डोळे पिवळे — तातडीने
- मलेरियाच्या भागातून प्रवास करून आल्यावर जास्त ताप — लवकर तपासणी करा
- सतत उलट्या किंवा औषध घेता न येणे
हे निदान नाही. MedDroid हिवताप बद्दल फक्त सामान्य माहिती देते. ते तुमची तपासणी, निदान किंवा औषध लिहून देऊ शकत नाही. नेहमी पात्र डॉक्टरांकडून खात्री करा. आणीबाणीत लगेच 108 किंवा 112 वर कॉल करा.
नेहमी विचारले जाणारे प्रश्न
डास चावल्यानंतर किती दिवसांनी मलेरिया होतो?
लक्षणे सहसा चाव्यानंतर १-४ आठवड्यांत सुरू होतात, पण काही प्रकार काही महिन्यांनंतरही दिसू शकतात. केलेल्या प्रवासाबद्दल डॉक्टरांना नक्की सांगा.
मलेरिया पुन्हा होऊ शकतो का?
काही प्रकार (उदा. P. vivax) यकृतात सुप्त राहिलेल्या जंतूंपासून पुन्हा उलटू शकतात. हे टाळण्यासाठी डॉक्टर अतिरिक्त उपचार देऊ शकतात.