जांघेतील हर्निया / अंतर्गळ (Inguinal Hernia)
डॉ. संजय अन्बु, MBBS यांनी लिहिलेले व वैद्यकीयदृष्ट्या तपासलेले
मराठी भाषांतर तपासले: 2026-11-05इंग्वायनल हर्निया म्हणजे जांघेत येणारा फुगवटा, जिथे पोटाच्या भिंतीतील कमकुवत जागेतून आतड्याचा किंवा चरबीचा भाग बाहेर ढकलला जातो. हे पुरुषांमध्ये सामान्य आहे आणि सहसा शस्त्रक्रियेने दुरुस्त करावे लागते.
जांघेतील हर्निया / अंतर्गळ बद्दल MedDroid ला विचारा →कारणे आणि धोके
- जांघेतील स्नायूंमध्ये कमकुवत जागा
- जड वजन उचलणे किंवा बद्धकोष्ठतेमुळे जोर लावणे
- जुनाट खोकला
- जास्त वजन
- वाढते वय आणि आधी झालेली शस्त्रक्रिया
सामान्य लक्षणे
- जांघेत फुगवटा, उभे राहिल्यावर किंवा जोर लावल्यावर जास्त दिसतो
- जांघेत ओढल्यासारखी वेदना किंवा अस्वस्थता
- झोपल्यावर फुगवटा बहुतेक वेळा नाहीसा होतो
- वजन उचलताना किंवा खोकताना अस्वस्थता
- आतडे अडकल्यास मळमळ
तपासण्या आणि निदान
- डॉक्टरांकडून जांघेची तपासणी
- निदान स्पष्ट नसल्यास Ultrasound
- गुंतागुंतीच्या प्रकरणांत CT scan
- सहसा रक्त तपासण्या लागत नाहीत
उपचार आणि काळजी
- शस्त्रक्रियेने दुरुस्ती (Herniorrhaphy), बहुतेक वेळा मेश (mesh) वापरून
- प्रकरणानुसार दुर्बिणीद्वारे (कीहोल) किंवा ओपन शस्त्रक्रिया
- छोटे, वेदना नसलेले हर्निया फक्त लक्ष ठेवून पाहता येतात
- जड वजन उचलणे टाळा आणि बद्धकोष्ठता व खोकल्यावर उपचार घ्या
- हर्निया अडकल्यास तातडीची शस्त्रक्रिया
लगेच डॉक्टरांना कधी दाखवावे
- हर्निया कडक, खूप वेदनादायक झाल्यास किंवा आत ढकलता येत नसल्यास — तातडीने उपचार घ्या
- फुगवट्यासोबत मळमळ, उलट्या किंवा पोट फुगणे
- जांघेत अचानक तीव्र वेदना
- जांघेत नवीन किंवा वाढणारी गाठ
हे निदान नाही. MedDroid जांघेतील हर्निया / अंतर्गळ बद्दल फक्त सामान्य माहिती देते. ते तुमची तपासणी, निदान किंवा औषध लिहून देऊ शकत नाही. नेहमी पात्र डॉक्टरांकडून खात्री करा. आणीबाणीत लगेच 108 किंवा 112 वर कॉल करा.
नेहमी विचारले जाणारे प्रश्न
इंग्वायनल हर्निया धोकादायक आहे का?
बहुतेक नसतात, पण कधी कधी आतडे अडकून त्याचा रक्तपुरवठा बंद होतो (Strangulation), जी आपत्कालीन स्थिती आहे. कडक, वेदनादायक, आत न जाणाऱ्या फुगवट्यासाठी तातडीने उपचार आवश्यक आहेत.
हर्नियासाठी शस्त्रक्रिया लागते का?
लक्षणे असलेले हर्निया अस्वस्थता कमी करण्यासाठी आणि गुंतागुंत टाळण्यासाठी सहसा शस्त्रक्रियेने दुरुस्त केले जातात. छोटे, वेदना नसलेले हर्निया कधी कधी सर्जनच्या सल्ल्याने फक्त लक्ष ठेवून पाहता येतात.