मोतीबिंदू (Cataract)

डॉ. संजय अन्बु, MBBS यांनी लिहिलेले व वैद्यकीयदृष्ट्या तपासलेले

मराठी भाषांतर तपासले: 2026-11-05

मोतीबिंदू म्हणजे डोळ्याची भिंग (लेन्स) धूसर होऊन दृष्टी अंधुक होणे; हे वयाबरोबर हळूहळू होते. भारतात कमी दिसण्याच्या प्रमुख कारणांपैकी हे एक आहे, आणि एका सोप्या, सुरक्षित ऑपरेशनने ते बरे होते.

मोतीबिंदू बद्दल MedDroid ला विचारा →

कारणे आणि धोके

वयाबरोबर डोळ्याच्या भिंगात होणारे बदल
मधुमेह (डायबेटिस / शुगर)
दीर्घकाळ उन्हाचा (UV किरण) संपर्क
धूम्रपान
डोळ्याला इजा किंवा दीर्घकाळ स्टेरॉइड औषधांचा वापर
कुटुंबात कोणाला असणे

सामान्य लक्षणे

अंधुक किंवा धूसर दिसणे
प्रकाशाचा त्रास आणि दिव्यांभोवती वलये
रात्री दिसायला त्रास
रंग फिकट दिसणे
चष्म्याचा नंबर वारंवार बदलणे

तपासण्या आणि निदान

नेत्रतज्ज्ञांकडून डोळ्यांची तपासणी
दृष्टी (ॲक्युइटी) चाचणी
ब्लड शुगर (मधुमेह तपासणी)
HbA1c

उपचार आणि काळजी

सुरुवातीला जास्त नंबरचा चष्मा आणि चांगला उजेड मदत करतो
दृष्टीमुळे रोजच्या कामात अडचण आल्यावर मोतीबिंदू शस्त्रक्रिया
धूसर भिंगाच्या जागी स्वच्छ कृत्रिम भिंग बसवले जाते
त्याच दिवशी घरी जाता येणारे जलद, सुरक्षित ऑपरेशन, परिणाम उत्तम
मधुमेह नियंत्रणात ठेवा आणि कडक उन्हापासून डोळ्यांचे संरक्षण करा

लगेच डॉक्टरांना कधी दाखवावे

वाचन, गाडी चालवणे किंवा रोजच्या कामांत दृष्टीचा अडथळा — नेत्रतज्ज्ञांना भेटा
अचानक दृष्टी जाणे, प्रकाशाचे चमकारे किंवा अनेक नवीन तरंगणारे ठिपके (फ्लोटर्स) — तातडीने उपचार घ्या
डोळा दुखणे किंवा लाल होणे
झपाट्याने कमी होणारी दृष्टी, विशेषतः मधुमेह असल्यास

हे निदान नाही. MedDroid मोतीबिंदू बद्दल फक्त सामान्य माहिती देते. ते तुमची तपासणी, निदान किंवा औषध लिहून देऊ शकत नाही. नेहमी पात्र डॉक्टरांकडून खात्री करा. आणीबाणीत लगेच 108 किंवा 112 वर कॉल करा.

नेहमी विचारले जाणारे प्रश्न

मोतीबिंदूची शस्त्रक्रिया सुरक्षित आहे का?

हो. ही सर्वात जास्त केल्या जाणाऱ्या आणि यशस्वी शस्त्रक्रियांपैकी एक आहे; सहसा लोकल ॲनेस्थेशियामध्ये त्याच दिवशी पटकन केली जाते, आणि बहुतेक लोकांना स्पष्ट दृष्टी परत मिळते.

मोतीबिंदूचे ऑपरेशन केव्हा करावे?

ठराविक टप्प्यावर नव्हे — तर जेव्हा तो वाचन, गाडी चालवणे किंवा काम अशा रोजच्या आयुष्यात अडथळा आणतो. तुमच्यासाठी योग्य वेळ कोणती, हे नेत्रतज्ज्ञ सांगतील.