काचबिंदू (ग्लॉकोमा / Glaucoma)
डॉ. संजय अन्बु, MBBS यांनी लिहिलेले व वैद्यकीयदृष्ट्या तपासलेले
मराठी भाषांतर तपासले: 2026-11-05काचबिंदू म्हणजे ऑप्टिक नर्व्ह (डोळ्याची नस) खराब होणे, सहसा डोळ्याच्या आतील दाब वाढल्यामुळे. हे कोणतीही सूचना न देता हळूहळू बाजूची दृष्टी हिरावून घेऊ शकते, म्हणून नियमित तपासणी महत्त्वाची आहे.
काचबिंदू बद्दल MedDroid ला विचारा →कारणे आणि धोके
- डोळ्याच्या आतील दाब वाढणे
- वाढते वय
- कुटुंबात काचबिंदू असणे
- मधुमेह आणि उच्च रक्तदाब
- दीर्घकाळ स्टेरॉइडचा वापर
- पूर्वी डोळ्याला झालेली इजा
सामान्य लक्षणे
- बाजूची (पेरिफेरल) दृष्टी हळूहळू कमी होणे
- अंधुक दिसणे
- दिव्यांभोवती वलये
- डोळा दुखणे किंवा डोकेदुखी (अचानक/ॲक्युट प्रकरणांत)
- तीव्र डोळेदुखीसोबत मळमळ (ॲक्युट अटॅक)
- सुरुवातीच्या टप्प्यात अनेकदा कोणतीही लक्षणे नसतात
तपासण्या आणि निदान
- डोळ्याच्या दाबाची तपासणी (टोनोमेट्री)
- व्हिज्युअल फील्ड टेस्ट (दृष्टीच्या कक्षेची तपासणी)
- ऑप्टिक नर्व्हची तपासणी
- ऑप्टिक नर्व्हचा OCT स्कॅन
- गोनिओस्कोपी
उपचार आणि काळजी
- दाब कमी करणारे डोळ्यांचे थेंब (दीर्घकाळ)
- द्रव बाहेर जाणे सुधारण्यासाठी लेझर उपचार
- काही प्रकरणांत डोळ्याचा दाब कमी करण्यासाठी शस्त्रक्रिया
- दाब आणि दृष्टीची नियमित तपासणी
- मधुमेह किंवा रक्तदाबावर उपचार
लगेच डॉक्टरांना कधी दाखवावे
- लालसरपणा आणि मळमळीसोबत अचानक तीव्र डोळेदुखी (आपत्कालीन स्थिती)
- अचानक दृष्टी जाणे किंवा दिव्यांभोवती वलये
- कुटुंबात काचबिंदू असल्यास — नियमित स्क्रीनिंग करा
- बाजूची दृष्टी कमी झाल्याचे जाणवल्यास
हे निदान नाही. MedDroid काचबिंदू बद्दल फक्त सामान्य माहिती देते. ते तुमची तपासणी, निदान किंवा औषध लिहून देऊ शकत नाही. नेहमी पात्र डॉक्टरांकडून खात्री करा. आणीबाणीत लगेच 108 किंवा 112 वर कॉल करा.
नेहमी विचारले जाणारे प्रश्न
काचबिंदूमुळे गेलेली दृष्टी परत येते का?
नाही, आधीच गेलेली दृष्टी परत मिळवता येत नाही. म्हणूनच लवकर निदान आणि पुढील नुकसान टाळण्यासाठी उपचार खूप महत्त्वाचे आहेत.
काचबिंदूचे स्क्रीनिंग कोणी करावे?
40 वर्षांवरील लोक, कुटुंबात काचबिंदू असणारे, मधुमेही आणि डोळ्याचा दाब जास्त असणाऱ्या कोणीही नियमित डोळे तपासावेत, कारण सुरुवातीच्या काचबिंदूत कोणतीही लक्षणे नसतात.