दीर्घकालीन किडनी आजार (CKD)

डॉ. संजय अन्बु, MBBS यांनी लिहिलेले व वैद्यकीयदृष्ट्या तपासलेले

मराठी भाषांतर तपासले: 2026-11-05

दीर्घकालीन किडनी आजार म्हणजे महिने किंवा वर्षांमध्ये किडनीचे काम हळूहळू कमी होत जाणे. सुरुवातीला बऱ्याचदा लक्षणे नसतात आणि सहसा डायबिटीज व उच्च रक्तदाबामुळे होतो.

दीर्घकालीन किडनी आजार बद्दल MedDroid ला विचारा →

कारणे आणि धोके

डायबिटीज (शुगर)
उच्च रक्तदाब (BP)
ग्लोमेरुलोनेफ्रायटिस (किडनीच्या गाळण्यांना सूज)
पॉलीसिस्टिक किडनी आजार
काही वेदनाशामक औषधांचा दीर्घकाळ वापर
वारंवार किडनी संसर्ग किंवा अडथळा

सामान्य लक्षणे

तपासण्या आणि निदान

क्रिएटिनिन
किडनी फंक्शन टेस्ट (RFT)
eGFR
लघवीतील अल्ब्युमिन/प्रोटीन
इलेक्ट्रोलाइट्स
किडनीची सोनोग्राफी (अल्ट्रासाऊंड)

उपचार आणि काळजी

रक्तदाब आणि साखर काटेकोरपणे नियंत्रणात ठेवणे
योग्य तेथे किडनीचे संरक्षण करणारी BP ची औषधे
किडनीला अनुकूल आहार (मीठ, प्रोटीन आणि पोटॅशियम सल्ल्यानुसार)
शक्य तितकी हानिकारक वेदनाशामके आणि कॉन्ट्रास्ट डाय टाळणे
आजार वाढल्यास डायलिसिस किंवा किडनी प्रत्यारोपण

लगेच डॉक्टरांना कधी दाखवावे

तपासण्यांमध्ये क्रिएटिनिन वाढत असल्यास किंवा eGFR कमी होत असल्यास
सुजेसोबत लघवी कमी झाल्यास
सतत थकवा, मळमळ किंवा धाप
लघवीत रक्त किंवा जास्त प्रोटीन

हे निदान नाही. MedDroid दीर्घकालीन किडनी आजार बद्दल फक्त सामान्य माहिती देते. ते तुमची तपासणी, निदान किंवा औषध लिहून देऊ शकत नाही. नेहमी पात्र डॉक्टरांकडून खात्री करा. आणीबाणीत लगेच 108 किंवा 112 वर कॉल करा.

नेहमी विचारले जाणारे प्रश्न

दीर्घकालीन किडनी आजार पूर्ण बरा होतो का?

सुरुवातीच्या टप्प्यांचे नुकसान उलटवता येत नाही, पण BP व साखरेचे चांगले नियंत्रण आणि आहाराने बऱ्याचदा आजाराचा वेग कमी करता येतो. आजार वाढल्यास डायलिसिस किंवा प्रत्यारोपण लागू शकते.

CKD चे टप्पे कोणते?

eGFR नुसार CKD चे 1 ते 5 टप्पे केले जातात; 5 वा टप्पा म्हणजे किडनी फेल्युअर. टप्पा कळल्यावर उपचार आणि किती जवळून देखरेख करायची हे ठरते.