स्तनाचा कर्करोग (Breast Cancer)
डॉ. संजय अन्बु, MBBS यांनी लिहिलेले व वैद्यकीयदृष्ट्या तपासलेले
मराठी भाषांतर तपासले: 2026-11-05स्त्रियांमध्ये सर्वात जास्त आढळणारा कर्करोग म्हणजे स्तनाचा कर्करोग, जरी पुरुषांनाही तो होऊ शकतो. लवकर निदान झाल्यास बऱ्याचदा उपचार करता येतात — म्हणूनच आपले स्तन सामान्यपणे कसे असतात हे जाणणे आणि बदल दिसल्यास तपासून घेणे महत्त्वाचे आहे.
स्तनाचा कर्करोग बद्दल MedDroid ला विचारा →कारणे आणि धोके
- वाढते वय (बहुतेक प्रकरणे 50 नंतर)
- कौटुंबिक इतिहास किंवा अनुवांशिक जनुके (BRCA1/BRCA2)
- लवकर पाळी सुरू होणे किंवा उशिरा रजोनिवृत्ती (इस्ट्रोजेनचा जास्त काळ प्रभाव)
- मूल नसणे, किंवा पहिले गर्भारपण उशिरा
- रजोनिवृत्तीनंतर जास्त वजन, आणि नियमित मद्यपान
- पूर्वीचा स्तनाचा कर्करोग किंवा काही सौम्य (बिनाइन) स्तनाचे आजार
सामान्य लक्षणे
- स्तनात किंवा काखेत नवीन गाठ किंवा घट्टपणा
- स्तनाचा आकार, ठेवण किंवा त्वचेत बदल (खळगे, सुरकुत्या)
- स्तनाग्रात बदल — आत ओढले जाणे, स्राव किंवा पुरळ
- काखेतील ग्रंथी सुजणे
- त्वचा लाल होणे किंवा संत्र्याच्या सालीसारखी दिसणे
- कारण नसताना वजन कमी होणे (प्रगत आजार)
तपासण्या आणि निदान
- डॉक्टरांकडून स्तनाची तपासणी
- मॅमोग्राफी
- स्तनाची सोनोग्राफी (अल्ट्रासाउंड)
- कोअर-नीडल बायोप्सी
- काही प्रकरणांत स्तनाचा MRI
उपचार आणि काळजी
- शस्त्रक्रिया — लम्पेक्टॉमी (स्तन वाचवणारी) किंवा मॅस्टेक्टॉमी
- रेडिओथेरपी, अनेकदा स्तन वाचवणाऱ्या शस्त्रक्रियेनंतर
- अनेक प्रकरणांत शस्त्रक्रियेच्या आधी किंवा नंतर केमोथेरपी
- हार्मोन-रिसेप्टर-पॉझिटिव्ह कर्करोगांसाठी हार्मोन थेरपी
- टार्गेटेड थेरपी (उदा. HER2-पॉझिटिव्ह कर्करोगांसाठी)
- तज्ज्ञांची टीम तुमच्यासाठी योग्य असा उपचार आखते
लगेच डॉक्टरांना कधी दाखवावे
- स्तनात किंवा काखेत न जाणारी कोणतीही नवीन गाठ
- स्तनाग्रातून स्राव (विशेषतः रक्तमिश्रित) किंवा आत ओढले गेलेले स्तनाग्र
- स्तनाच्या त्वचेवर खळगे, सुरकुत्या किंवा न जाणारे पुरळ
हे निदान नाही. MedDroid स्तनाचा कर्करोग बद्दल फक्त सामान्य माहिती देते. ते तुमची तपासणी, निदान किंवा औषध लिहून देऊ शकत नाही. नेहमी पात्र डॉक्टरांकडून खात्री करा. आणीबाणीत लगेच 108 किंवा 112 वर कॉल करा.
नेहमी विचारले जाणारे प्रश्न
स्तनातील गाठ म्हणजे नेहमी कर्करोग असतो का?
नाही — बहुतेक स्तनातील गाठी सौम्य असतात (उदा. सिस्ट किंवा फायब्रोॲडिनोमा). पण फक्त डॉक्टरच सांगू शकतात, म्हणून कोणतीही नवीन किंवा बदलणारी गाठ लगेच तपासून घ्यावी.
स्क्रीनिंग कोणत्या वयापासून सुरू करावे?
हे देश आणि वैयक्तिक जोखमीनुसार बदलते. अनेक कार्यक्रमांमध्ये साधारण 40–50 वयापासून स्त्रियांचे स्क्रीनिंग केले जाते. कुटुंबात मजबूत इतिहास असल्यास, लवकर सुरू करण्याबद्दल डॉक्टरांना विचारा.